Asansör Güvenlik Aksamı Belgelendirme

2014/33/AB Asansör Yönetmeliği yalnızca tamamlanmış asansörleri değil, yönetmeliğin Ek III bölümünde listelenen asansör güvenlik aksamlarını da kapsar. Bu ürünlerin üreticileri, piyasaya arzdan önce uygunluk değerlendirmesini tamamlamak, AB uygunluk beyanını düzenlemek ve CE işaretini iliştirmekle yükümlüdür.

Güvenlik aksamlarının modülleri, tamamlanmış asansör modülleriyle aynı değildir. Özellikle H ile H1 ve iki ayrı kapsamda kullanılan B+E ifadeleri karıştırılmamalıdır.

Ek III Kapsamındaki Güvenlik Aksamları

Yönetmelik aşağıdaki ürün gruplarını güvenlik aksamı olarak listeler:

1. durak kapılarını kilitleme tertibatları,
2. kabinin düşmesini veya kontrolsüz hareketini önleyen tertibatlar,
3. aşırı hız sınırlama tertibatları,
4. doğrusal olmayan veya geri dönüş hareketi sönümlenen enerji biriktiren tamponlar ile enerji harcayan tamponlar,
5. hidrolik güç devrelerindeki kaldırma elemanlarında düşmeyi önlemek için kullanılan güvenlik tertibatları,
6. elektronik bileşen içeren güvenlik devreleri biçimindeki elektrikli güvenlik tertibatları.

Bir ürünün ticari adı tek başına kapsama karar vermek için yeterli olmayabilir. Ürünün güvenlik fonksiyonu ve Ek III tanımı birlikte değerlendirilmelidir.

Güvenlik Aksamlarında Hangi Modüller Vardır?

Yönetmeliğin 15’inci maddesi üç alternatif yol tanımlar:

Yol	Yönetmelik ekleri	Yaklaşım
B+C2	Ek IV-A + Ek IX	AB tip incelemesi + onaylanmış kuruluşun rastgele kontrolleri
B+E	Ek IV-A + Ek VI	AB tip incelemesi + ürün kalite güvencesi
H	Ek VII	Tam kalite güvencesine dayalı uygunluk

Bu seçeneklerde başvuru kapsamı, üretim modeli, ürün çeşitliliği ve kalite sistemi olgunluğu birlikte değerlendirilir.

Güvenlik Aksamı Modül B+C2

İlk aşamada ürün modeli Ek IV-A kapsamında AB tip incelemesine sunulur. Onaylanmış kuruluş teknik tasarımı ve temsilî örneği değerlendirir.

Devamındaki C2 aşamasında üretici, ürünlerin onaylı tipe uygunluğunu sağlar; onaylanmış kuruluş üretim yerinden aldığı uygun örnekleri rastgele aralıklarla muayene ve deneylere tabi tutar veya tabi tutulmasını sağlar.

B+C2:

• tanımlı bir ürün tipine dayanır,
• üreticinin tip uygunluğunu sürekli korumasını gerektirir,
• üçüncü taraf rastgele ürün kontrolleri içerir,
• ürün ve parti izlenebilirliğini önemli hale getirir.

Güvenlik Aksamı Modül B+E

Ek IV-A tip incelemesini Ek VI ürün kalite güvencesi takip eder. Üretici, güvenlik aksamlarının son kontrol ve deneyleri için onaylı bir kalite sistemi işletir.

Kalite sisteminde:

• tip sertifikası ve ürün revizyon kontrolü,
• son kontrol/deney yöntemleri,
• kabul kriterleri,
• personel yetkinliği,
• ölçüm ve test cihazları,
• ürün/seri/parti izlenebilirliği,
• uygunsuzluk ve düzeltici faaliyet,
• kayıtların muhafazası

yer alır. Onaylanmış kuruluş sistemi denetler ve gözetir.

Güvenlik aksamındaki B+E, tamamlanmış asansördeki B+E ile aynı isimleri taşısa da farklı eklerde, farklı sorumluluklarla yürütülür.

Güvenlik Aksamı Modül H

Ek VII’deki Modül H, güvenlik aksamı üreticisinin tam kalite güvence sistemine dayanır. Sistem tasarım, imalat, son ürün kontrolü ve deneylerini kapsar; onaylanmış kuruluş tarafından değerlendirilir ve gözetilir.

Modül H:

• farklı veya gelişen ürün tasarımlarını sistem içinde yönetebilen,
• tasarım doğrulama altyapısı bulunan,
• üretim ve kalite kontrol süreçlerini bütünleşik yöneten,
• teknik değişiklikleri kayıtlı biçimde değerlendirebilen

üreticiler için ele alınabilir.

Tamamlanmış asansördeki Modül H1 Ek XI’e dayanır. Güvenlik aksamı H belgesi, asansör monte edenin H1 uygunluk değerlendirmesinin yerine geçmez.

Güvenlik Aksamı Teknik Dosyası

Ürüne ve seçilen yola göre dosyada genel olarak:

• güvenlik aksamının tanımı ve amaçlanan kullanımı,
• tasarım ve imalat çizimleri,
• çalışma prensibi ve güvenlik fonksiyonu,
• temel sağlık ve güvenlik gerekleri değerlendirmesi,
• uygulanan uyumlaştırılmış standartlar,
• hesaplar ve tasarım doğrulama sonuçları,
• tip deneyleri ve test raporları,
• malzeme ve kritik parça bilgileri,
• işaretleme, etiket ve kullanım talimatları,
• üretim, son kontrol ve izlenebilirlik kayıtları

bulunur.

Dosya, ürünün doğru biçimde asansöre monte edildiğinde ilgili güvenlik gereklerinin karşılanmasına imkân verdiğini göstermelidir.

Belgelendirme Süreci

1. Ürün kapsamı

Ürünün Ek III kapsamına girip girmediği, hangi güvenlik fonksiyonunu yerine getirdiği ve ürün ailesinin sınırları belirlenir.

2. Modül seçimi

Tip incelemesi + rastgele kontrol, tip incelemesi + ürün kalite güvencesi veya tam kalite güvencesi seçenekleri üretim yapısına göre karşılaştırılır.

3. Teknik dosya ve numune

Dosya tamamlanır; tip incelemesi gereken yollarda temsilî numune ve deney planı hazırlanır.

4. Kuruluş değerlendirmesi

Onaylanmış kuruluş teknik inceleme, deney, kalite sistemi denetimi veya rastgele kontrol gibi seçilen modülün gerektirdiği faaliyetleri yürütür.

5. Uygunsuzluk ve karar

Bulgular kapatılır. Uygunluk kararı ve sertifika yalnızca ilgili kapsamda yetkili onaylanmış kuruluşça verilir.

6. Piyasaya arz ve gözetim

Üretici AB uygunluk beyanını düzenler, CE işaretini ve mevzuata göre onaylanmış kuruluş numarasını iliştirir. Kalite sistemi/gözetim yükümlülükleri ve değişiklik bildirimleri sürdürülür.

Güvenlik Aksamı Üreticisi ile Asansör Monte Edenin Sorumluluğu

Güvenlik aksamının uygunluk belgesi bulunması, asansör monte edenin bütün sistem sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Monte eden:

• ürünün asansör tasarımına uygunluğunu,
• belgenin ürün modeli ve revizyonuyla eşleşmesini,
• doğru montaj ve ayarı,
• asansörün tip/modül kapsamını,
• sistem düzeyindeki deney ve kontrolleri

doğrulamalıdır.

Üretici ise aksamın tasarım, üretim, uygunluk, işaretleme ve izlenebilirlik yükümlülüklerini yerine getirir.

Sık Sorulan Sorular

Her asansör parçası güvenlik aksamı mıdır?

Hayır. Yönetmelik kapsamında “güvenlik aksamı” sayılan ürünler Ek III’te sınırlı olarak listelenir. Diğer parçaların da güvenli olması gerekir; ancak uygunluk yolu ve belge türü farklı olabilir.

H belgesi ile H1 belgesi arasındaki fark nedir?

H, Ek VII kapsamında güvenlik aksamı üreticisine; H1 ise Ek XI kapsamında tamamlanmış asansör ve asansör monte edene yöneliktir.

Aksamın CE belgesi varsa asansör otomatik uygun olur mu?

Hayır. Aksamın belgesi yalnızca ilgili ürün kapsamını gösterir. Tam asansörün tasarımı, montajı, sistem entegrasyonu ve seçilen uygunluk yolu ayrıca değerlendirilir.

Resmî Dayanak

Güncel kapsam ve ekler için 2014/33/AB Asansör Yönetmeliği ile 2014/33/EU Direktifinin konsolide metni esas alınmalıdır.