Asansör Modül H1 Belgesi

Modül H1, 2014/33/AB Asansör Yönetmeliği’nin Ek XI’inde tanımlanan, tam kalite güvencesi ve tasarım incelemesine dayalı uygunluk değerlendirme yoludur. Asansör monte edenin tasarımdan montaja, son kontrol ve deneylere kadar tüm süreçlerini onaylanmış kuruluşça onaylanan bir kalite sistemiyle yönetmesine dayanır.

Kısa cevap: Düzenli montaj yapan, asansörlerini kendisi tasarlayan ve farklı tip ve kapasitelerde asansör kurmak isteyen firmalar için en esnek yoldur. Karşılığında güçlü bir kalite sistemi ve tasarım sorumluluğunu üstlenebilecek teknik kadro gerektirir.

Modül H1 Nedir?

H1 yolunda onay, tek tek asansörlere değil firmanın kalite sistemine verilir. Onaylanmış kuruluş kalite sistemini değerlendirip onaylar; firma bu onaylı sistem kapsamında monte ettiği her asansör için AB uygunluk beyanını düzenler ve CE işaretini onaylanmış kuruluşun kimlik numarasıyla birlikte iliştirir.

Bu yolda bir model asansöre veya AB tip incelemesine bağlı kalınmaz. Bu sayede firma, tasarım sınırlamaları olmaksızın farklı tip ve sınıflarda elektrikli ve hidrolik asansörler yapabilir. Bu esneklik, H1’i Modül B+E ve Modül B+D gibi tipe bağlı yollardan ayıran temel özelliktir.

Kalite Sistemi Neleri Kapsar?

Modül H1 kalite sistemi; tasarım, imalat, birleştirme, montaj, son kontrol ve deneylerin tamamını kapsar. Sistemde genellikle şu başlıklar bulunur:

• tasarım ve tasarım doğrulama: hesaplar, çizimler, uygulanan standartlar ve tasarım kontrolleri,
• satın alma ve tedarikçi kontrolü; kullanılan güvenlik aksamlarının belgelerinin takibi,
• imalat, birleştirme ve montaj talimatları ile bunlara ait kayıtlar,
• son kontrol ve deney talimatları, deney raporları ve kalibrasyonlu ölçüm cihazları,
• uygunsuzluk, düzeltici faaliyet ve doküman yönetimi,
• personel yetkinliği ve eğitim kayıtları.

H1, yalnızca bir ISO 9001 belgesi değildir. ISO 9001 kalite yönetim sistemi iyi bir temel oluşturabilir; ancak Asansör Yönetmeliği’ne özgü teknik gereklerin, proje kontrollerinin, montaj ve deney kayıtlarının kalite sistemi içinde kanıtlanması gerekir.

Tasarım İncelemesi

Asansörün tasarımı uyumlaştırılmış standartlara (EN 81-20 ve EN 81-50) tam olarak uymuyorsa, örneğin alçak kuyu üstü, yetersiz kuyu dibi veya makine dairesinde alçak kümbet yüksekliği gibi durumlarda, firma bu tasarım için onaylanmış kuruluşa tasarım incelemesi başvurusu yapar.

Onaylanmış kuruluş tasarımı ve buna ait risk değerlendirmesini inceler; uygun bulduğunda AB tasarım inceleme belgesi düzenler. Her risk konusu için ayrı inceleme yapılır ve tasarım incelemesi, H1 kalite sistemini onaylayan kuruluştan alınır.

Hangi Firmalar Modül H1 Alabilir?

H1 her firmaya uygun değildir. Değerlendirmede genellikle şu konulara bakılır:

• Bünyesinde tasarım sorumluluğunu üstlenebilecek makine ve elektrik mühendisi bulunması,
• Kalite sistemini sürdürecek organizasyon ve kayıt altyapısı,
• Sistemin maliyetini karşılayacak düzenli montaj hacmi,
• Farklı tip ve özel tasarımlı asansörlere ihtiyaç duyulması.

Mühendis istihdamı ve kalite sisteminin sürdürülmesi firmaya sabit bir maliyet getirir. Bu nedenle aylık montaj adedi, H1 kararında belirleyici bir ölçüttür.

Modül H1 Süreci Nasıl İşler?

1. Mevcut durum analizi: Firmanın organizasyonu, teknik kadrosu, mevcut prosedür ve kayıtları incelenir; eksikler belirlenir.
2. Dokümantasyon: Kalite el kitabı, prosedürler, tasarım ve montaj talimatları, kontrol ve deney formları hazırlanır.
3. Uygulama: Kalite sistemi devreye alınır; montajlarda kayıtlar oluşturulur.
4. Başvuru ve denetim: Seçilen onaylanmış kuruluşa başvurulur. Doküman incelemesinin ardından kalite sistemi denetimi yapılır; denetçiler EN 81-20 ve EN 81-50’ye uygun yapılmış montajlardan birini yerinde inceler.
5. Uygunsuzlukların kapatılması: Tespit edilen uygunsuzluklar giderilerek onaylanmış kuruluşa iletilir. Asansörde can güvenliğini tehdit edecek bir durum görülürse denetim iptal edilebilir veya tekrarlanabilir.
6. Onay ve gözetim: Onaydan sonra onaylanmış kuruluş, kalite sisteminin sürdürüldüğünü düzenli (genellikle yıllık) gözetim denetimleriyle kontrol eder ve habersiz ziyaret yapabilir.

Kalite sisteminde yapılacak önemli değişiklikler önceden onaylanmış kuruluşa bildirilir; kuruluş, değişikliğin onayı etkileyip etkilemediğini değerlendirir.

Modül H1 ile Diğer Yollar Arasındaki Farklar

Yol	Onay neye verilir?	Tasarım esnekliği
Modül H1	Firmanın tam kalite sistemine	Tip sınırı yok; standart dışı tasarımlar tasarım incelemesiyle
Modül B+E / B+D	Model asansöre + kalite sistemine	Onaylı model kapsamıyla sınırlı
Modül G	Her asansöre ayrı ayrı	Asansör bazında esnek, her seferinde yeni başvuru

Yolların genel karşılaştırması için Asansör Belgelendirme Modülleri rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Modül H1 için ISO 9001 belgesi şart mı?

ISO 9001 belgesi tek başına H1 onayının yerine geçmez; H1 kalite sistemi Ek XI’in asansöre özgü şartlarını karşılamalıdır. Mevcut bir ISO 9001 sistemi ise H1 için iyi bir başlangıç noktası olabilir.

H1 belgesiyle her türlü asansör yapılabilir mi?

Onaylı kalite sistemi kapsamındaki asansörler için model sınırı yoktur. Uyumlaştırılmış standartlara tam uymayan tasarımlarda ise ilgili tasarım için ayrıca tasarım incelemesi gerekir.

Tasarım incelemesi farklı bir onaylanmış kuruluştan alınabilir mi?

Hayır. Tasarım incelemesi, H1 kalite sistemini onaylayan onaylanmış kuruluştan alınır.

Resmî Dayanak

Güncel kapsam ve ekler için 2014/33/AB Asansör Yönetmeliği ile 2014/33/EU Direktifinin konsolide metni esas alınmalıdır.