ISO 22000:2018

Системот за управување со безбедноста на храната ISO 22000:2018 е меѓународниот стандард што ги утврдува барањата за безбедност на храната за сите организации во синџирот на храна, од фармата до трпезата. CMB Consultancy им нуди услуги за сертификација преку акредитирани сертификациски тела на организациите што сакаат да добијат ISO 22000.

Што е ISO 22000?

ISO 22000 е стандард што го напиша Меѓународната организација за стандардизација (ISO) за системите за безбедност на храната. Безбедноста на храната се однесува на идентификувањето на физичките, хемиските и биолошките опасности на кои потрошувачите може да бидат изложени во моментот на консумирање и на спречувањето тие опасности да настанат во текот на производството и да преминат во финалниот производ. Производите произведени или послужени без да се земе предвид безбедноста на храната може да имаат несакани ефекти и последици. Организациите во синџирот на храна можат да ги спречат овие опасности со примена на стандардот за систем за управување со безбедноста на храната ISO 22000. Денес многу прехранбени производи ги преминуваат националните граници и се консумираат во различни земји. Стандардот ISO 22000 дава насоки за создавање безбедна храна во целиот синџир на снабдување со храна.

Стандардот ISO 22000 опфаќа четири клучни елементи:

• интерактивна комуникација,
• управување со системот,
• предусловни програми, и
• начела на HACCP.

Една од најважните карактеристики на стандардот е тоа што може да се интегрира со други стандарди за системи за управување.

Со вклучување на системот HACCP според Codex Alimentarius, стандардот ISO 22000 утврдува систем што може да ги обезбеди минималните барања за управување со ризикот. Преку студијата HACCP се идентификуваат биолошките, хемиските и физичките опасности што може да се појават во производот во секоја фаза од процесот и се воспоставуваат потребните контроли, за производот да биде заштитен. Покрај барањата на HACCP, системот за управување со безбедноста на храната ISO 22000 ги вклучува и барањата за систем за управување, со што се обезбедува воспоставување соодветен систем. Во рамките на овој систем, од организациите се бара и да докажат целосна усогласеност со Добрата производствена пракса (GMP) и да спроведуваат превентивни програми.

Меѓународно признатиот стандард може да го применуваат сите организации во прехранбениот сектор, без оглед на големината и капацитетот. Особено, стандардот има за цел организациите да воспостават наменски, конзистентен и поинтегриран систем за управување, во согласност со законот.

Поврзаност со другите стандарди

Денес производството на безбедна храна бара пристап што држи сѐ под контрола: од производството на суровини, адитиви, помошни материи и материјали за пакување, преку изборот и оценувањето на добавувачите и нивното прифаќање во работењето, до фазите на производство, финалното складирање и транспортот. Системот HACCP (Hazard Analysis and Critical Control Points – Анализа на опасности и критични контролни точки) е еден од овие пристапи. Официјалните органи и националните организации за стандарди на различни земји донесоа важни прописи за системот HACCP и објавија стандарди. Иако концептот HACCP има историја подолга од 30 години и е меѓународно важечки, во тој период не беше создаден заеднички и сеопфатен стандард за системот HACCP што би бил прифатен ширум светот.

На меѓународните пазари, фактот што речиси секоја земја имаше сопствен стандард за безбедност на храната, заедно со тешкотијата и неподготвеноста на земјите да се усогласат меѓусебно, создаде потреба да се подготви и објави меѓународен стандард. За таа цел, стандардот ISO 22000 го подготви TC 34, една од работните групи во Меѓународната организација за стандардизација (ISO), и беше објавен како меѓународен стандард на 1 септември 2005 година под името „ISO 22000:2005 Системи за управување со безбедноста на храната – Барања за секоја организација во синџирот на храна“. Актуелната верзија, ISO 22000:2018, беше објавена во јуни 2018 година и е усогласена со истата структура на високо ниво (HLS) како и другите стандарди за системи за управување.

ISO 22000 е стандардот што ги утврдува барањата што треба да се применат при воспоставување систем за управување со безбедноста на храната и врз основа на кој се врши сертификацијата; објавени се и стандарди со насоки, кои сите заедно се познати како серијата ISO 22000. Иако серијата ISO 22000 содржи многу стандарди, ISO/TS 22004 служи како водич за примена на ISO 22000. Спротивно на она што некои тврдат, ISO 22000 не е стандард што едноставно ја пренесува примената на ISO 9001 во прехранбената индустрија. Сепак, ISO 22000 е усогласен со ISO 9001 и ISO 14001, многу е погоден за градење интегриран систем и е стандард за безбедност на храната што целосно го опфаќа концептот HACCP.

Во прехранбената индустрија, секоја единица мора да ги создаде условите што ја обезбедуваат безбедноста на храната додека таа е под нејзина контрола. Предусловните програми (PRPs) се програмите што го поставуваат системот за управување со безбедноста на храната врз цврсти темели. Традиционално применувани во рамките на GMP, GHP, GLP, GAP и слични концепти, овие услови и практики денес се сметаат за предуслов за подготовка и примена на ефективни планови HACCP и за производство на безбедна храна. Предусловните програми обезбедуваат основните услови на средината и производството за безбедна храна да се држат под контрола. Некои широко користени предусловни програми се GMP, GHP и GAP.

Придобивки од ISO 22000 за организацијата

Со ефективно применет систем ISO 22000, организацијата:

• обезбедува квалитет, здравствена безбедност и доверливост за клиентот,
• обезбедува усогласеност со начелата на HACCP,
• стекнува меѓународна веродостојност,
• прифаќа системски пристап наместо пристап насочен кон производот,
• постигнува поефективна и подинамична контрола на опасностите по безбедноста на храната,
• ја отстранува збунетоста меѓу поимите на ISO 9001, HACCP, BRC и IFS,
• ги користи ресурсите поефективно,
• ја покажува својата посветеност на производство и продажба на безбедна храна,
• ги зајакнува марката и корпоративниот имиџ и ги зголемува можностите за пристап до нови пазари и клиенти,
• подобро планира и ја намалува потребата од верификација по производството,
• систематски управува со предусловните програми,
• воспоставува динамична комуникација со добавувачите, клиентите, регулаторите и другите заинтересирани страни,
• развива систематски и превентивен пристап кон идентификувањето на опасностите по безбедноста на храната и примената на контролни мерки,
• обезбедува усогласеност со законските барања.

Сектори што можат да се сертифицираат според ISO 22000

• производители на храна
• примарни производители, фарми и земјоделски производители
• производители на амбалажа за храна
• производители на добиточна храна
• производители на храна за домашни миленици
• производители на адитиви
• логистички компании што складираат и транспортираат во прехранбениот сектор
• даватели на услуги за прехранбениот сектор
• производители на готова храна, ресторани и хотели што служат храна
• производители на машини и опрема за прехранбени фабрики
• организации што тргуваат и продаваат прехранбени производи