ISO 22000:2018

Sistemi i menaxhimit të sigurisë ushqimore ISO 22000:2018 është standardi ndërkombëtar që përcakton kërkesat e sigurisë ushqimore për të gjitha organizatat në zinxhirin ushqimor, nga ferma te tryeza. CMB Consultancy u ofron shërbime certifikimi përmes organeve të akredituara të certifikimit organizatave që duan të marrin ISO 22000.

Çfarë është ISO 22000?

ISO 22000 është një standard i shkruar nga Organizata Ndërkombëtare për Standardizim (ISO) për sistemet e sigurisë ushqimore. Siguria ushqimore ka të bëjë me identifikimin e rreziqeve fizike, kimike dhe biologjike ndaj të cilave mund të ekspozohen konsumatorët në momentin e konsumit, dhe me parandalimin që këto rreziqe të lindin gjatë prodhimit dhe të kalojnë në produktin përfundimtar. Produktet e prodhuara ose të shërbyera pa marrë parasysh sigurinë ushqimore mund të kenë efekte dhe pasoja të padëshiruara. Organizatat në zinxhirin ushqimor mund t’i parandalojnë këto rreziqe duke zbatuar standardin e sistemit të menaxhimit të sigurisë ushqimore ISO 22000. Sot shumë produkte ushqimore kalojnë kufijtë kombëtarë dhe konsumohen në vende të ndryshme. Standardi ISO 22000 jep udhëzime për krijimin e ushqimit të sigurt në të gjithë zinxhirin e furnizimit ushqimor.

Standardi ISO 22000 mbulon katër elementë kryesorë:

• komunikimin ndërveprues,
• menaxhimin e sistemit,
• programet parakushte, dhe
• parimet HACCP.

Një nga tiparet më të rëndësishme të standardit është se ai mund të integrohet me standarde të tjera të sistemeve të menaxhimit.

Duke përfshirë sistemin HACCP sipas Codex Alimentarius, standardi ISO 22000 përcakton një sistem që mund të sigurojë kërkesat minimale për menaxhimin e rrezikut. Përmes studimit HACCP identifikohen rreziqet biologjike, kimike dhe fizike që mund të lindin në produkt në çdo fazë të procesit dhe vendosen kontrollet e nevojshme, në mënyrë që produkti të jetë i mbrojtur. Përveç kërkesave HACCP, sistemi i menaxhimit të sigurisë ushqimore ISO 22000 përfshin edhe kërkesat e sistemit të menaxhimit, duke siguruar ngritjen e një sistemi të përshtatshëm. Brenda këtij sistemi, organizatave u kërkohet gjithashtu të provojnë përputhje të plotë me Praktikat e Mira të Prodhimit (GMP) dhe të zbatojnë programe parandaluese.

Standardi i njohur ndërkombëtarisht mund të zbatohet nga të gjitha organizatat në sektorin ushqimor, pavarësisht nga madhësia dhe kapaciteti. Veçanërisht, standardi synon që organizatat të ngrenë një sistem menaxhimi të qëllimshëm, konsistent dhe më të integruar, në përputhje me ligjin.

Lidhja me standardet e tjera

Sot prodhimi i ushqimit të sigurt kërkon një qasje që mban gjithçka nën kontroll: nga prodhimi i lëndëve të para, aditivëve, substancave ndihmëse dhe materialeve të paketimit, përmes përzgjedhjes dhe vlerësimit të furnitorëve dhe pranimit në biznes, te fazat e prodhimit, ruajtja përfundimtare dhe transporti. Sistemi HACCP (Hazard Analysis and Critical Control Points – Analiza e rreziqeve dhe pikat kritike të kontrollit) është një nga këto qasje. Organet zyrtare dhe organizatat kombëtare të standardeve të vendeve të ndryshme kanë miratuar rregullore të rëndësishme për sistemin HACCP dhe kanë botuar standarde. Megjithëse koncepti HACCP ka një histori prej më shumë se 30 vjetësh dhe është i vlefshëm ndërkombëtarisht, gjatë kësaj kohe nuk u krijua një standard i përbashkët dhe gjithëpërfshirës për sistemin HACCP që të pranohej në mbarë botën.

Në tregjet ndërkombëtare, fakti që pothuajse çdo vend kishte standardin e vet të sigurisë ushqimore, së bashku me vështirësinë dhe ngurrimin e vendeve për t’u përafruar me njëri-tjetrin, krijoi nevojën për të përgatitur dhe botuar një standard ndërkombëtar. Për këtë qëllim, standardi ISO 22000 u përgatit nga TC 34, një nga grupet e punës brenda Organizatës Ndërkombëtare për Standardizim (ISO), dhe u botua si standard ndërkombëtar më 1 shtator 2005 me emrin “ISO 22000:2005 Sistemet e menaxhimit të sigurisë ushqimore – Kërkesat për çdo organizatë në zinxhirin ushqimor”. Versioni aktual, ISO 22000:2018, u botua në qershor 2018 dhe u përshtat me të njëjtën strukturë të nivelit të lartë (HLS) si standardet e tjera të sistemeve të menaxhimit.

ISO 22000 është standardi që përcakton kërkesat që duhen zbatuar gjatë ngritjes së një sistemi të menaxhimit të sigurisë ushqimore dhe mbi bazën e të cilit kryhet certifikimi; ka edhe standarde udhëzuese të botuara, të cilat të gjitha njihen si seria ISO 22000. Ndonëse seria ISO 22000 përmban shumë standarde, ISO/TS 22004 shërben si udhëzues zbatimi për ISO 22000. Ndryshe nga ç’thonë disa, ISO 22000 nuk është standard që thjesht transferon zbatimet e ISO 9001 në industrinë ushqimore. Megjithatë, ISO 22000 është në përputhje me ISO 9001 dhe ISO 14001, është shumë i përshtatshëm për ndërtimin e një sistemi të integruar dhe është standard i sigurisë ushqimore që e mbulon plotësisht konceptin HACCP.

Në industrinë ushqimore, çdo njësi duhet të krijojë kushtet që sigurojnë sigurinë ushqimore ndërsa është nën kontrollin e vet. Programet parakushte (PRPs) janë programet që e vendosin sistemin e menaxhimit të sigurisë ushqimore mbi themele të forta. Të zbatuara tradicionalisht brenda kuadrit të GMP, GHP, GLP, GAP dhe koncepteve të ngjashme, këto kushte dhe praktika sot konsiderohen parakushte për përgatitjen dhe zbatimin e planeve efektive HACCP dhe për prodhimin e ushqimit të sigurt. Programet parakushte sigurojnë që kushtet bazë mjedisore dhe të prodhimit për ushqimin e sigurt të mbahen nën kontroll. Disa programe parakushte të përdorura gjerësisht janë GMP, GHP dhe GAP.

Përfitimet e ISO 22000 për organizatën

Me një sistem ISO 22000 të zbatuar në mënyrë efektive, organizata:

• siguron cilësi, siguri për shëndetin dhe besueshmëri për klientin,
• siguron përputhje me parimet e HACCP,
• fiton besueshmëri ndërkombëtare,
• miraton një qasje sistemi në vend të një qasjeje produkti,
• arrin kontroll më efektiv dhe më dinamik të rreziqeve të sigurisë ushqimore,
• eliminon ngatërresën e koncepteve ndërmjet ISO 9001, HACCP, BRC dhe IFS,
• i përdor burimet në mënyrë më efektive,
• tregon angazhimin e saj për të prodhuar dhe shitur ushqim të sigurt,
• forcon markën dhe imazhin e korporatës dhe rrit mundësitë për të arritur tregje dhe klientë të rinj,
• planifikon më mirë dhe ul nevojën për verifikim pas prodhimit,
• i menaxhon programet parakushte në mënyrë sistematike,
• krijon komunikim dinamik me furnitorët, klientët, rregullatorët dhe palët e tjera të interesuara,
• zhvillon një qasje sistematike dhe parandaluese për identifikimin e rreziqeve të sigurisë ushqimore dhe zbatimin e masave të kontrollit,
• siguron përputhje me kërkesat ligjore.

Sektorët që mund të certifikohen sipas ISO 22000

• prodhuesit e ushqimeve
• prodhuesit primarë, fermat dhe prodhuesit bujqësorë
• prodhuesit e ambalazheve ushqimore
• prodhuesit e ushqimit për kafshët
• prodhuesit e ushqimit për kafshët shtëpiake
• prodhuesit e aditivëve
• kompanitë e logjistikës që ruajnë dhe transportojnë në sektorin ushqimor
• ofruesit e shërbimeve për sektorin ushqimor
• prodhuesit e ushqimeve të gatshme, restorantet dhe hotelet që shërbejnë ushqim
• prodhuesit e makinerive dhe pajisjeve për fabrikat e ushqimit
• organizatat që tregtojnë dhe shesin produkte ushqimore